In de donkere dagen voorafgaand en tijdens de kerstdagen luister ik graag en veel naar het Weihnachts Oratorium van Bach en eigenlijk daarna ook nog wel een tijdje in het nieuwe jaar. Ik word enorm vrolijk van die muziek, mijn gezin misschien wat minder.
Donkere dagen, maar verder vrolijke muziek en blij worden omdat er ons een kind geboren is.

In de maanden daarna waarbij de dagen langzaam langer en lichter worden en Goede Vrijdag dichterbij komt, luister ik graag en veel naar de Mattheus Passion, ook weer van Bach. Het beginstuk van het eerste deel van de Mattheus Passion is een van de meest beklemmende stukken muziek die ik ken. In de eerste maten weet je al direct dat het heel erg fout gaat aflopen.
Lichtere dagen, maar donkere muziek die de bloederige lynchpartij van datzelfde kind vers voor vers verslaat.

De muziek van de Mattheus Passion laat me na het slotakkoord telkens weer ietwat ontredderd achter. Het vat zo ontzettend treffend de collectieve waanzin en bloeddorst van de mensheid samen, vooral door de combinatie met religieus fanatisme. Ontredderd ook wel door het besef dat je zelf ook onderdeel van die mensheid bent, of je nu wilt of niet. De krankzinnige lichtzinnigheid waarmee een gemeenschap collectief de meest dramatische en verstrekkende oordelen uitschreeuwt over een onschuldig mens en waar vrienden openlijk verraad plegen.
’Ik ken die mens niet’. ’Kruisig hem’. ‘Zijn bloed kome over ons en over onze kinderen’.

Alsof het niets is.

Het verdrietige is dat juist binnen het kader van een religie, helaas inclusief het christendom, nog steeds mensen worden verguisd, buitengesloten, onterfd, verstoten en soms stelselmatig bang gemaakt worden voor de dood. Omdat zij misschien niet over alle dogma’s hetzelfde denken.

Wenn ich einmal soll scheiden,
So scheide nicht von mir,
Wenn ich den Tod soll leiden,
So tritt du denn herfür !
Wenn mir am allerbängsten
Wird um das Herze sein,
So reiß mich aus den Ängsten
Kraft deiner Angst und Pein !

Als ik eenmaal moet sterven,
blijf dan bij mij,
als ik de dood moet lijden,
ben dan mij nabij.
Als mij het allerbangste
om het hart zal zijn,
verlos mij uit mijn angsten
door uw angst en pijn 

Het moest maar eens Pasen worden.


Berend

Lees hier de vorige columns.